Yönetmen, Yapımcı, Görüntü Yönetmeni ve Kurgu: Batu Akyol
Kreatif Direktör: Özlem D. Akyol
Yönetmen Asistanı: Fatih Çağlar
Proje: Sibel Richter
Koordinasyon: Zuhal Focan
Kameramanlar: Metin Özçakır, Mert Edis, Teksen Doğancı
Asistanlar: Hande Harmandalı, Orçun Altun, İrem Demirbaş, Zeynep Avcıkurt, Ayça Bayrak
Yapım : Loyka Productions
Türkiye Prömiyeri : 20. İstanbul Caz Festivali, Temmuz 2013
Dünya Hakları: Loyka Productions
QuickTime H.264-MPEG, 4 AVC, Dolby Digital, Renkli & Siyah Beyaz, 100′,
Türkçe, İngilizce; İngilizce altyazılı.
Resmi Site: http://www.turkiyedecaz.com/
IMDb https://www.imdb.com/title/tt2289926/
Ödüller: Boston Türk Filmleri Festivali – Jüri Özel Ödülü, 2014
Yönetmenliğini Batu Akyol’ un yaptığı 2013 yapımı belgesel, Türkiye’ deki caz müziğinin ve müzisyenlerinin durumunu, gelişim evrelerini ve etkileşimlerini Türkiye’nin tarihine paralel olarak inceliyor. Sinema filmi formatında çekilmesi ve geniş kapsamı bakımından Türkiye’de alanındaki ilk çalışma. Belgesel sadece caz alanında değil, genel olarak Türkiye müzik sektörüne konjonktürel bir bakış da içeriyor. Çekimlerine 2011 yılında başlanan belgeselde İKSV’nin arşivinden görüntüler ile Terence Blanchard’ dan İlhan Erşahin’ e, Herbie Hancock’ tan Cüneyt Sermet’ e, Kerem Görsev’ den Muvaffak “Maffy” Falay ve İlham Gencer’ e yaklaşık 50 sanatçı ile yapılmış söyleşiler yer alıyor.
Belgeselin müzikleri arasında Seyyan Hanim – Gönlüm Sensiz Olmaz (Fokstrot), Dizzy Gillespie & Charlie Parker – Hot House, Sevinç Tevs – Ve Ben Yalnız, Muvaffak ‘Maffy’ Falay&Sevda –Tamzara bulunuyor.
Türkiye’de Caz’ ın ilk gösterimi 14 Temmuz 2013’ de 20. İstanbul Caz Festivali kapsamında İstanbul Modern`de gerçekleşti.
İstanbul Film Festivali de dahil olmak üzere ondan fazla ülkede film festivallerinde gösterilen film, TRT Uluslararası Belgesel Film Yarışması’nda finalistler arasında yer aldı, Boston Türk Filmleri Festivali’nde jüri özel ödülüne layık görüldü.
“Türkiye’de Caz” belgeseli, 30 Nisan 2020’ de Uluslararası Caz Günü kutlamaları kapsamında İKSV’nin Youtube kanalında 2 ay süreyle tüm izleyicilerin erişimine açıldı.
Yönetmen Batu Akyol’ dan Belgesel Hakkında:
Türkiye’de Caz?
Türkiye’de Caz Belgeseli, caz müziğinin ve müzisyenlerinin Türkiye’deki durumunu, gelişim evrelerini ve etkileşimlerini Türkiye’nin tarihiyle paralel olarak incelediğim bir çalışma olarak özetlenebilir.
İlhan Mimaroğlu’nun 50’lerin sonundaki Caz Sanatı ve Cüneyt Sermet’in 90’lardaki Cazın İçinden kitaplarının en arka sayfalarında gördüğüm birkaç sayfadan oluşan “Özet: Türkiye’de Caz” sanırım bu içerik üzerine çalışmam için ilk kıvılcımı yarattı. Sonrasında Focan ailesi ile yaptığımız sohbetlerde, bu araştırma ve incelemelerin uzun süredir yapılmak istenen fakat kimsenin el sürmediği bir proje olarak kaldığını fark ettim. Arşiv kıtlığı olan bir ülkede projeye “Türk Caz Tarihi” gibi iddialı bir ad vermek, en azından benim haddime değil diye düşünerek “Türkiye’de Caz” ismine karar verdiğim sözlü tarihe dayanan belgeseli 2011’de çekmeye başladık.
Sözlü tarih çalışmalarının en büyük düşmanının, röportaj yaptığınız insanların kendilerini anlatırken derin tevazu ile yüksek ego arasındaki çalkantılı denizde kaybolabilmeleri diye düşünüyorum. Yaklaşık 50 kişi ile gerçekleştirdiğim röportajlardan derlenen Türkiye’nin caz hikâyesi, kronolojik bir tarih belgeseli öğelerini yer yer barındırsa da, röportajlarda anlatılanlar ve kişilerin yaklaşımları nedeniyle, bu çalışmayı “caz müziğinin Türkiye’ye etkisi” olarak görmeye başladım. Bu etkiyi sosyolojik bir gelişim sürecine bağladığınızda, evreler geçiren yapısı kolaylıkla fark ediliyor. Sürecin içinde siyasi manevralar, taklitçilik, özgün atılımlar, teknik gelişim, sosyal algı, yön verici özgüven ve sanatçı ruh gibi farklı kodlar var. Bence bu belgeselin taşıdığı misyon, tarihte saklı kalmış bir ya da birçok gerçeği ortaya çıkarmak yerine, var olduğu bilinen gerçeklerin farklı sosyal katmanlarda nasıl algılandığına dair samimi bir “yorum”u dile getirmek. Onlarca insanın aklından, yüreğinden dökülen samimi bir “yorum”.
“Türkiye’de Caz” belgeselinin, bu konu başlığı altında, zamanında yapılan televizyon ve radyo programlarına hürmeten sinema formatındaki ilk çalışma olduğu rahatlıkla söylenebilir.
“Türkiye’de ilk” lafına bayılıyoruz, bunun farkındayım ama yine de bu çalışmanın “İLK” olması yerine “SON” olmayacağını ümit etmek beni daha çok motive ediyor. 4 Temmuz’daki ilk gösterimde buluşmak dileğiyle.