1928’de Galatasaray Lisesi’nde, izci öğrenciler tarafından, Mehmet Sadık Hitay idaresinde “İz-Caz” adlı bir grup kurulur. Böylelikle dönemin dans ve popüler müziklerini çalan ilk batı müziği gençlik orkestrası ortaya çıkar.
Grubun kadrosunda Vedat Üngör (İstiklal Marşının bestecisi Zeki Üngör’ün oğlu), Mehmet Sadık Hitay, Müfit Hasan ve Semih Argeşo, gibi isimler yer alır. Mehmet Sadık Hitay, 1944’te BBC Türkçe servisinde caz programları yapar. Semih Argeşo ise Klasik müzik alanında uzun yıllar çalışır ve İstanbul Devlet Konservatuarı’nın kurucuları arasında yer alır.
İz-Caz 29 Ekim 1928’de, Ankara Radyosu’nda 25 dakika süren canlı bir konser sunar. Grup, Colombia etiketi altında 1932’de bir taş plak çıkartır.
Grup 1932’de okula müdür olarak gelen Tevfik “Zilli” Arat’ın yasaklaması üzerine dağılır. Müdürün “Zilli” lakabını alması ise yine bir başka yasağa dayanmaktadır. Okulda o yıla kadar ders zili yerine tambur çalınırmış. Bu gelenek yeni müdürle son bulur ve yerine zil gelir. Bu karar da müdürün sonsuza kadar “Zilli Tevfik” olarak anılmasına neden olur.
Bu tarihten sonra “Colombia Cazı Orkestrası” olarak adlandırılan bir orkestranın da çeşitli taş plaklarda adına rastlanır (Istanbul Tango (1927-1953) Old World Tangos, Vol. 4., ed. Gökhan Akçura & Cemal Üňlü İz-Caz’dan Müfit Hasan yönetiminde kurulan bu orkestra da, İz-Caz’ın devamı kabul edilir.
Galatasaray Lisesinin yetiştirdiği sanatçıların ve okulun müzik tarihimizdeki yeri ayrı bir araştırma konusu olacak kadar geniş. Yine bir iddiaya göre; 1920’li yıllarda ortaya çıkan ve günümüze dek özellikle düğünlerin vazgeçilmezi olan “La Cumbarsita” tangosu, bu okulun öğrencilerinden Mehmet Ali Feridun tarafından yazılmış ve tüm dünyada eserin sahibi olduğu sanılan Mathos Rodrigues’e verilmiştir.
Kaynak
ZİLLİ TEVFİK İZ- CAZ’ A KARŞI (Türkiye Rock Tarihi 1 – Saykodelik Yıllar – Güven Erkin Erkal, Esen Kitap, 2013)
https://open.spotify.com/artist/02GM8ogrTuMG1ecGXeqcdI (Kalbim Senindir -Colombia Cazı Orkestrası)
https://www.turkpopmuzik.net/ansiklopedi-26-iz-caz
https://pinaizcilikkulubu.wordpress.com/izcilik-bilgileri/genel-kultur/iz-caz/