Özdemir Erdoğan (d. 1940)
caz gitaristi, besteci, aranjör, söz yazarı
Türkiye’ de caz müziğine büyük emek vermiş müzisyenlerimizden Özdemir Erdoğan, ilk müzik eğitimini klasik piyanist olan annesi ile keman ve piyano çalan dayısından aldı. 1950’li yılların koşulları Özdemir Erdoğan’ın resmi bir müzik eğitimi almasını engellese de, müziğe ilgisi her zaman baskın geldi; Ilya Ksantopulos ve Andreas’dan klasik gitar dersleri alarak kendisini geliştirdi.
Askerliği sırasında tanıştığı basçı Eray Turgay sayesinde caz ile tanıştı, O dönemde gitar tekniğini yetersiz bulduğu için şarkı söylemeyi seçti, Kadri Ünalan orkestrasına gitarist ve vokalist olarak katıldı. Kadri Ünalan askere gidince orkestra dağılsa da, hemen ardından Ahit ve Cahit Oben, Cankut Özgül ile kendi topluluğunu kurdu.
1963’te İsmet Sıral Orkestrası’na vokalist/gitarist olarak katılarak orkestra ile birlikte İsveç’e gitti, İsveç ve Danimarka yıllarında gitar tekniğini geliştirdi.
İsmet Sıral Orkestrası’nın dağılmasından sonra, 1968’ de kendi orkestrasını kurdu. Günnur Perin, Ayhan Yünkuş, Atakan Ünüvar, Fatih Erkoç, Uğur Dikmen, Onno Tunç, Cankut Özgül gibi isimler orkestrasında yer aldı. 1968’de basçı Günnur Perin ve davulcu Turhan Eteke ile Beyoğlu Fitaş sinemasında katıldığı yarışmada “En İyi Gitarcı” seçildi.
1969 yılında dönemin moda akımı olan “aranjman” tarzında çıkardığı, “Duyduk Duymadık Demeyin” ve “Uzaklaşma Benden Öyle” parçalarının yer aldığı 45’lik ile “Altın Plak” kazandı.
1970’li yıllardan sonra Türk müziği ve caz müziğini ortak bir paydada buluşturmaya çalışarak etnik caz düzenlemeleri yapmaya başladı ve çalışmalarını “The Color of My Country in Jazz” adı altında topladı. Amerika Birleşik Devletleri’ ne giderek ünlü caz prodüktörü Willis Conover’in Voice of America’ daki “Time For Jazz” adlı programına konuk oldu; Türkiye’ de çalınmayan parçaları burada çalındı. Yıllar sonra kendi çabalarıyla 1970-1987 arasındaki caz denemelerini bir albümde toplayarak “Özgün Jazz Denemeleri” adıyla CD olarak yayımladı.
Özdemir Erdoğan’ın en önemli albümlerinden “Sivrisinek Saz ve Caz Topluluğu” 1973 yılında, Yonca Plak etiketi ile yayımlandı (link: ilk Caz Albümleri) ve Türkiye’nin ilk etnik caz albümü olarak müzik tarihimize geçti.
Sanatçının yoğun bestecilik dönemi ise 70’li yıllarda başladı; “Canım Seninle Olmak İstiyor” albümü, 1977’de yılın albümü seçildi. Daha sonraki yıllarda Klasik Türk Müziği ve Türk Halk Müziği’ne ağırlık verdi, çoksesli müzik türlerine uyarlamalar üzerinde çalıştı. 1984’te kendi plak şirketini kurdu. “Bahar Şarkıları” ve “Aşkımız Şarkılarda Yaşasın” besteleri ile ‘arabesk’ i “vurdu”. 1991’de, TRT Altın Anten yarışmasında birinci oldu.
Caz yorumculuğu hemen hemen unutuldu sanılırken, 2000’lerin başında daha da olgunlaşmış bir bakış açısıyla, Özgün Jazz Denemeleri, Sahnelerden Canlı Kayıtlar, Türk Jazz Tarihinde Işıksız Kalanlar, Jazzımcılar, Hayatım Şarkılarda ve Ankara’nın Taşına Bak albümleriyle dönüş yaptı. 2001 yılında çıkan ‘Hayatım Şarkılarda’ albümünde yer alan “Aç Kapıyı Gir İçeri” ve “Bebek” adlı besteleri ile 2011 yılına ait ‘Ankara’nın Taşına Bak’ albümündeki bestelerinin yanı sıra caz motifli düzenlemeleri büyük beğeni kazandı.
Ödülleri:
T.C. Devlet Sanatçısı Unvanı,1998.
İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) İstanbul Caz Festivali Yaşam Boyu Başarı Ödülü, 2016.
Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü (Müzik), 2020.
Kaynaklar
http://www.diskotek.info/Artist/Details/%C3%96zdemir%20Erdo%C4%9Fan%20Diskografisi
http://www.discogs.com/artist/%C3%96zdemir+Erdo%C4%9Fan#per=100&p=1&t=Releases_All
Özdemir Erdoğan TRT2 Hayat Sanat programında Görkem Yeltan’ın konuğu,18 Mart 2019